[جلالت سيد حسين فرزند امام هادى عليه السلام]
مؤلف گويد معروف است كه در نزد قبر عسكريين عليهما السلام قبور جمله‌اى از سادات عظام است كه از جمله آنها است حسين پسر امام على نقى عليه السلام و من بر حال حسين مطلع نشدم لكن آنچه به نظرم مى‌رسد آن است كه سيدى جليل القدر و عظيم الشان بوده زيرا كه من از بعضى روايات استفاده كردم كه از مولاى ما حضرت امام حسن عسكرى عليه السلام و برادرش حسين بن على تعبير به سبطين مى‌كردند و تشبيه مى‌كردند اين دو برادر را به دو جدشان دو سبط پيغمبر رحمت امام حسن و امام حسين عليهما السلام و در روايت أبو الطيب است كه صداى حضرت حجت صلوات الله عليه شبيه بود به صداى حسين و در شجرة الاولياء تاليف سيد فقيه محدث حكيم السيد احمد اردكانى يزدى در ذكر اولاد حضرت امام على نقى عليه السلام است كه حسين فرزند آن حضرت از زهاد و عباد بود و به امامت برادر خود اعتراف داشت و شايد متتبع ماهر بيابد غير از آنچه ذكر شد چيزى كه دلالت كند بر جلالتش
و نيز بدان كه امامزاده سيد محمد فرزند حضرت امام على نقى عليه السلام را در نزديكى بلد يك منزلى سامره مزارى است مشهور
و به جلالت شأن و بروز كرامات معروف عامه مردم به زيارتش مشرف مى‌شوند و نذرها و هداياى بسيار به آنجا مى‌برند و حاجات مى‌طلبند و اعراب آن حدود تمامى از او خوف دارند و حساب مى‌برند كرامات بسيار از آن بزرگوار نقل شده كه مقام ذكرش نيست و بس است در جلالت آن جناب كه قابليت و صلاحيت امامت را داشت و فرزند بزرگ هادى عليه السلام بود و در فوت او حضرت امام حسن عسكرى عليه السلام گريبان خود را چاك فرمود و شيخ ما ثقه الاسلام نورى نور الله مرقده اعتقاد عظيمى به زيارت آن بزرگوار داشته و در تعمير بقعه و ضريح مباركش سعى فرموده و صورت كتيبه كه بر ضريح شريفش نوشته است اين است هذا مرقد السيد الجليل أبي جعفر محمد بن الإِمام أبي الحسن علي الهادي عليه السلام عظيم الشأن جليل القدر كانت الشيعة تزعم أنه الإمام بعد أبيه عليه السلام فلما توفي نص أبوه على أخيه أبي محمد الزكي عليه السلام و قال له أحدث لله شكرا فقد أحدث فيك أمرا خلفه أبوه في المدينة طفلا و قدم عليه في سامراء مشتدا و نهض إلى الرجوع إلى الحجاز و لما بلغ بلد على تسعة فراسخ مرض و توفي و مشهده هناك و لما توفي شق أبو محمد عليه السلام عليه ثوبه و قال في جواب من عابه عليه قد شق موسى على أخيه هارون و كانت وفاته في حدود اثنين و خمسين بعد المائتين و بالجمله: چون خواستى وداع كني عسكريين عليهما السلام را بايست نزد قبر مطهر و بگو
اَلسَّلاَمُ عَلَيْكُمَا يَا وَلِيَّيِ اَللَّهِ أَسْتَوْدِعُكُمَا اَللَّهَ وَ أَقْرَأُ عَلَيْكُمَا اَلسَّلاَمَ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ بِالرَّسُولِ وَ بِمَا جِئْتُمَا بِهِ وَ دَلَلْتُمَا عَلَيْهِ اَللَّهُمَّ اُكْتُبْنَا مَعَ اَلشَّاهِدِينَ اَللَّهُمَّ لاَ تَجْعَلْهُ آخِرَ اَلْعَهْدِ مِنْ زِيَارَتِي إِيَّاهُمَا وَ اُرْزُقْنِي اَلْعَوْدَ إِلَيْهِمَا وَ اُحْشُرْنِي مَعَهُمَا وَ مَعَ آبَائِهِمَا اَلطَّاهِرِينَ وَ اَلْقَائِمِ اَلْحُجَّةِ مِنْ ذُرِّيَّتِهِمَا يَا أَرْحَمَ اَلرَّاحِمِينَ
522 مقام دوم در آداب سرداب مطهر و كيفيت زيارت حجة
الله على العباد و بقية الله في البلاد الإمام المهدي حضرت حجة بن الحسن صاحب الزمان صلوات الله عليه و على آبائه و قبل از شروع تنبيه كنيم بر امرى كه در كتاب هديه از كتاب تحيه نقل كرديم و آن امر اين است كه اين سرداب مطهر داخل در خانه آن بزرگواران بوده و راه دخول در آن سرداب در قديم قبل از بناء جديد و ساختن صحن و قبه و حرم از پشت سر نزديك به قبر نرجس خاتون بود و شايد حال در رواق باشد آنجا پايين مى‌رفتند و دالان دراز تاريكى داشت چون از آنجا مى‌گذشتند به در سرداب غيبت مى‌رسيدند كه حال آيينه‌كارى شده و پنجره از طرف قبله به صحن عسكريين عليهما السلام باز مى‌شود و آن در از وسط اين سرداب باز مى‌شد كه حال كاشى ديوار بجاى آن را به شكل محرابى ساخته‌اند و همه اعمال اين سه امام عليهم السلام از يك حرم مى‌شد و لهذا شهيد اول در مزار بعد از زيارت عسكريين عليهما السلام زيارت سرداب را ذكر كرده پس از آن زيارت نرجس خاتون را و در يك‌صد سال و چيزى قبل مؤيد مسدد احمد خان دنبلى مبلغى خطير اقدام كرد و صحن آن دو امام عليهما السلام را به نحوى كه الآن موجود است جدا نمود و براى آن روضه و رواق و قبه عاليه برپا نمود و براى سرداب مطهر صحنى على حده و ايوانى و راهى و پله‌اى جدا و دهليزى و سردابى مستقل براى زنان ساخت چنانچه حال ديده مى‌شود و آن راه اول و پله‌ها و در سرداب بالمره مسدود شد و نشانى از آنها نيست مگر آن مقدارى كه فعلا در خانه‌اى معروف به خانه اخبارى‌ها مشاهده مى‌شود و محلى براى بجا آوردن بعضى از آداب وارده نماند و لكن محل جمله‌اى از زيارات كه اصل سرداب شريف است تغييرى نكرده و اما استيذان و خواندن اذن دخول پس بحسب استقرا در همه زيارات و تصريح علما بر هر درى كه از آنجا مرسوم شده دخول در آن حرم از هر امامى كه باشد بايست رعايت كرد و در آن حرم محترم بى‌اذن داخل نبايد شد الحال شروع كنيم در كيفيت زيارت بدان كه اذن دخول خاص سرداب مطهر همان زيارتى است كه بعد از اين بيايد و اول آن
اَلسَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا خَلِيفَةَ اَللَّهِ[178]است و در آخر آن استيذان مى‌شود و بايست آن را در در سرداب پيش از پايين رفتن از پله‌ها خواند و اذن دخولى ديگر سيد بن طاوس نقل كرده قريب به همان اذن دخول اول كه در فصل دوم از باب زيارات نقل كرديم و اذن دخولى ديگر علامه مجلسى از نسخه قديمه نقل كرده كه اول آن
اَللَّهُمَّ إِنَّ هَذِهِ بُقْعَةٌ طَهَّرْتَهَا وَ عَقْوَةٌ شَرَّفْتَهَااست كه ما نيز آن را بعد از آن اذن دخول عمومى نقل كرديم پس به آنجا رجوع نما و به آن كلمات استيذان كن پس از آن برو و داخل سرداب مطهر شو و زيارت كن آن حضرت را به آنچه خود دستور العمل داده‌اند چنانچه