سراج الرّضا

بيست و سوم وداع كردن امام عليه السلام را

باب سوم: زیارات — فصل اول در آداب زيارت است

مفاتیح الجنان

بيست و سوم وداع كردن امام عليه السلام را

در وقت بيرون رفتن از بلد آن حضرت به مأثور يا به غير آن

بيست و چهارم توبه و استغفار نمودن به جهت گناهان

و بهتر كردن حال و كردار و گفتار خود را بعد از فراغ از زيارت از آنچه دارا بود پيش از زيارت

بيست و پنجم انفاق كردن به قدر ميسور

بر خادمان آستانه شريفه و سزاوار است كه خدام آن محل شريف از اهل خير و صلاح و صاحب دين و مروت باشند و تحمل نمايند آنچه از زائرين مى بينند و خشم خود را بر آنها فرو نشانند و غلظت و درشتى بر آنها ننمايند و بر قضاء حوائج محتاجين اقدام كنند و غربا را راهنمايى و دلالت كنند اگر راه مقصد را گم نمايند و بالجملة بايست خدام را كه به حقيقت و راستى مشغول شوند در خدمات لازمه از تنظيف و حراست و محافظت زائران و غيره

بيست و ششم انفاق و احسان بر فقراء مجاورين و مساكين متعففين بلد امام عليه السلام

خصوصا سادات و اهل علم و منقطعين كه به مرارت غربت و تنگدستى مبتلا و همواره علم تعظيم شعائر الله را برپا نموده و دارا هستند جهاتى را كه ملاحظه هر يك از آنها كافى است در لزوم اعانت و رعايت

بيست و هفتم شيخ شهيد فرموده كه از جمله آداب تعجيل كردن در بيرون رفتن است

در وقتى كه درك كرد حظ خود را از زيارت براى مزيد تعظيم و احترام و شدت شوق به رجوع و نيز فرموده كه در وقتى كه زنها مى‌خواهند زيارت كنند بايست كه خود را جدا كنند از مردان و تنها زيارت كنند و اگر در شب زيارت كنند اولى است و بايد كه تغيير وضع كنند يعنى لباس خوب و عالى را به لباس پست بدل كنند كه شناخته نشوند و مخفى و پنهان بيرون آيند كه كسى كمتر ايشان را بيند و شناسد و اگر با مردان زيارت كنند نيز جايز است اگر چه مكروه است مؤلف گويد از اين كلمات معلوم شد كثرت قبح و شناعت آنچه متعارف شده فعلا كه زنها به اسم تشرف به زيارت خود را آرايش نموده با لباسهاى نفيس از خانه‌ها بيرون مى‌آيند و در حرمهاى مطهره مزاحمت با نامحرمان نموده و فشار به بدنهاى ايشان داده يا خود را متصل به ضريح مطهره نموده يا در قبله مردمان نشسته مشغول به زيارت خواندن شده و حواس مردم را پريشان نموده عباد آن محل را از زائرين و نماز گزارندگان و متضرعين و گريه كنندگان از كار خود باز داشته و داخل در زمره صادين عن سبيل الله شده إلى غير ذلك و في الحقيقة بايست اين زيارت از آن زنها از منكرات شرع شمرده شود نه عبادات و داخل در موبقات شود نه قربات (از حضرت صادق عليه السلام منقول است كه: حضرت أمير المؤمنين عليه السلام به اهل عراق فرمود

يَا أَهْلَ اَلْعِرَاقِ نُبِّئْتُ أَنَّ نِسَاءَكُمْ يُوَافِينَ اَلرِّجَالَ فِي اَلطَّرِيقِ أَ مَا تَسْتَحْيُونَ

اى اهل عراق به من خبر رسيده كه زنهاى شما مى‌رسند به مردها در راه يعنى برمى‌خورند به نامحرمان در كوچه و بازار آيا حيا نمى‌كنيد شماها و قال

لَعَنَ اَللَّهُ مَنْ لاَ يَغَارُ) (و في الفقيه روى الأصبغ بن نباتة عن أمير المؤمنين عليه السلام قال سمعته يقول:

يَظْهَرُ فِي آخِرِ اَلزَّمَانِ وَ اِقْتِرَابِ اَلسَّاعَةِ وَ هُوَ شَرُّ اَلْأَزْمِنَةِ نِسْوَةٌ كَاشِفَاتٌ عَارِيَاتٌ مُتَبَرِّجَاتٌ مِنَ اَلدِّينِ دَاخِلاَتٌ فِي اَلْفِتَنِ مَائِلاَتٌ إِلَى اَلشَّهَوَاتِ مُسْرِعَاتٌ إِلَى اَللَّذَّاتِ مُسْتَحِلاَّتُ اَلْمُحَرَّمَاتِ فِي جَهَنَّمَ خَالِدَاتٌ)

بيست و هشتم سزاوار است وقتى كه زوار بسيار است كسانى كه سبقت به ضريح گرفته‌اند

تخفيف دهند زيارت را و بيرون روند تا ديگران نيز مثل آنها به قرب ضريح فائز گردند مؤلف گويد كه ما در مقام زيارات امام حسين عليه السلام نقل خواهيم كرد آدابى كه زائرين آن جناب بايد مراعات آنها را نمايند

این متن در نسخه چاپی: صفحه ۳۰۹–۳۱۱

منبع: كليات مفاتيح الجنان، شیخ عباس قمی — کتابخانه مدرسه فقاهت