مطلب سوم در زيارت نواب اربعه است
اعنى جناب ابو عمرو عثمان بن سعيد اسدى و جناب ابو جعفر محمد بن عثمان و شيخ ابو القاسم حسين بن روح نوبختى و شيخ جليل ابو الحسن على بن محمد سمرى رضي الله عنهم بدان كه از جمله تكاليف زوار در ايام توقف در بلده طيبه كاظمين رفتن به بغداد است بجهه زيارت اين چهار نايب خاص امام عصر صلوات الله عليه كه اگر هر يك از آنها در بلاد بعيده بودند سزاوار بود كه انسان منازل بعيده طى كند و رنج و تعب سفر كشد و به فيض زيارت آنها نايل گردد زيرا كه در ميان تمام اصحاب خاص ائمه عليهم السلام به بزرگى و جلالت قدر ايشان كسى نمىرسد قريب هفتاد سال به منصب سفارت و وساطت ميان امام عليه السلام و رعيت فايز شدند و بر دست ايشان كرامات بسيار و خوارق عادات بىشمار جارى گرديد و گفته شده كه بعضى از علما قائل به عصمت ايشان شده و مخفي نيست كه همچنانچه اين بزرگواران در حيات خود واسطه بودند ميان ولى عصر صلوات الله عليه و رعيت و از جمله مناصب ايشان رسانيدن عرايض و رقعههاى حاجت خلق بود به آن حضرت حال نيز به همان منصب شريف مفتخرند و بايد رقاع حاجت كه در شدايد و سختىها نوشته مىشود به توسط ايشان به آن حضرت برسد چنانكه در جاى خود معلوم گرديده و بالجمله فضايل و مناقب ايشان زياده از آن است كه ذكر شود و همين قدر براى ترغيب زوار به زياراتشان كافى است و اما كيفيت زيارت ايشان پس به نحوى است كه شيخ طوسى رحمة الله عليه در تهذيب و سيد بن طاوس رحمة الله عليه در مصباح الزائر ذكر كردهاند و نسبت دادهاند آن را به جناب ابو القاسم حسين بن روح رحمه الله كه فرموده در باب زيارت ايشان كه سلام مىكنى بر رسول خدا و بعد از او به امير المؤمنين و بر خديجه كبرى و بر فاطمه زهرا و بر امام حسن و امام حسين و بر هر يك از ائمه عليهم السلام تا صاحب الزمان صلوات الله عليه پس مىگويى
اَلسَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا فُلاَنَ بْنَ فُلاَنٍو بجاى فلان بن فلان اسم صاحب قبر و پدرش را مىبرى
أَشْهَدُ أَنَّكَ بَابُ اَلْمَوْلَى أَدَّيْتَ عَنْهُ وَ أَدَّيْتَ إِلَيْهِ مَا خَالَفْتَهُ وَ لاَ خَالَفْتَ عَلَيْهِ قُمْتَ خَاصّاً وَ اِنْصَرَفْتَ سَابِقاً جِئْتُكَ عَارِفاً بِالْحَقِّ اَلَّذِي أَنْتَ عَلَيْهِ وَ أَنَّكَ مَا خُنْتَ فِي اَلتَّأْدِيَةِ وَ اَلسَّفَارَةِ اَلسَّلاَمُ عَلَيْكَ مِنْ بَابٍ مَا أَوْسَعَهُ [أَوْسَعَكَ] وَ مِنْ سَفِيرٍ مَا آمَنَكَ وَ مِنْ ثِقَةٍ مَا أَمْكَنَكَ أَشْهَدُ أَنَّ اَللَّهَ اِخْتَصَّكَ بِنُورِهِ حَتَّى عَايَنْتَ اَلشَّخْصَ فَأَدَّيْتَ عَنْهُ وَ أَدَّيْتَ إِلَيْهِپس برمىگردى و باز سلام مىكنى بر رسول خدا تا صاحب الزمان عليه السلام پس از آن مىگويى
جِئْتُكَ مُخْلِصاً بِتَوْحِيدِ اَللَّهِ وَ مُوَالاَةِ أَوْلِيَائِهِ وَ اَلْبَرَاءَةِ مِنْ أَعْدَائِهِمْ [أَعْدَائِهِ] وَ مِنَ اَلَّذِينَ خَالَفُوكَ يَا حُجَّةَ اَلْمَوْلَى وَ بِكَ إِلَيْهِمْ [اَللَّهُمَّ] تَوَجُّهِي وَ بِهِمْ إِلَى اَللَّهِ [إِلَيْكَ] تَوَسُّلِيپس دعا مىكنى و سؤال مىكنى از حق تعالى آنچه را كه مىخواهى كه اجابت مىشود إن شاء الله مؤلف گويد و سزاوار است نيز آنكه زيارت شود در بغداد شيخ اجل عالى مقام ثقة الاسلام محمد بن يعقوب كلينى عطر الله مرقده كه شيخ و رئيس شيعه و اوثق و اثبت ايشان بود در حديث و كتاب شريف كافى را كه روشنى چشم شيعه است در مدت بيست سال تأليف نمود و الحق منت عظيم بر شيعه خصوص بر اهل علم نهاد و به جهت جلالت و عظمت شأن آن معظم ابن اثير او را مجدد مذهب اماميه در رأس مائه ثالثه شمرده بعد از آنكه مولاى ما حضرت ثامن الائمه صلوات الله عليه مجدد اين مذهب در مائه ثانيه شمرده و ما در كتاب هديه ذكر كرديم بيشتر علمايى كه در مشاهد مشرفه مدفونند هر كه طالب است به آنجا رجوع نمايد
مطلب چهارم در زيارت جناب سلمان رضي الله عنه است
بدان كه از تكاليف زوار در كاظمين رفتن به مدائن است به جهت زيارت عبد صالح الهى جناب سلمان محمدى رضوان الله عليه كه اول اركان اربعه و مخصوص به شرافت (:
سَلْمَانُ مِنَّا أَهْلَ اَلْبَيْتِ) و منخرط در سلك اهل بيت نبوت و عصمت است و در فضيلت او (جناب رسول خدا صلى الله عليه و آله فرموده:
سَلْمَانُ بَحْرٌ لاَ يُنْزَفُ وَ كَنْزٌ لاَ يَنْفَدُ سَلْمَانُ مِنَّا أَهْلَ اَلْبَيْتِ يَمْنَحُ اَلْحِكْمَةَ وَ يُؤْتِي اَلْبُرْهَانَ) و حضرت امير المؤمنين عليه السلام او را مثل لقمان حكيم بلكه حضرت صادق عليه السلام او را بهتر از لقمان فرموده و حضرت باقر عليه السلام او را از متوسمين شمرده و از روايات مستفاد شده كه آن جناب اسم اعظم مىدانست و از محدثين به فتح بوده و از براى ايمان ده درجه است و او در درجه دهم بوده و عالم به غيب و منايا بوده و از تحف بهشت در دنيا ميل فرموده و بهشت مشتاق و عاشق او بوده و خدا و رسول صلى الله عليه و آله او را دوست مىداشتند و حق تعالى پيغمبر صلى الله عليه و آله را امر فرموده به محبت چهار نفر كه سلمان يكى از ايشان است و آياتى در مدح او و اقران او نازل شده و جبرئيل هر وقت بر حضرت رسول صلى الله عليه و آله نازل مىشده امر مىكرده از جانب پروردگار كه سلمان را سلام برساند و مطلع گرداند او را به علم منايا و بلايا و انساب و شبها براى او در خدمت پيغمبر صلى الله عليه و آله مجلس خلوتى بوده و حضرت رسول و امير المؤمنين صلوات الله عليهما و آلهما چيزهايى تعليم او فرمودند از مخزون و مكنون علم الله كه احدى غير او قابل و قوه تحمل آن را نداشته و رسيد به مرتبهاى كه (حضرت صادق عليه السلام فرمود:
أَدْرَكَ سَلْمَانُ اَلْعِلْمَ اَلْأَوَّلَ وَ اَلْعِلْمَ اَلْآخِرَ وَ هُوَ بَحْرٌ لاَ يُنْزَحُ وَ هُوَ مِنَّا أَهْلَ اَلْبَيْتِسلمان درك كرد علم اول و آخر را و او دريايى است كه هر چه از او برداشته شود تمام نشود و او از ما اهل بيت است) و براى شوق زايرين و رغبتشان به زيارت آن جناب كافى است تأمل در اختصاص و امتيازش در ميان تمام صحابه و جميع امت به اين كه حضرت امير المؤمنين عليه السلام در يك شب از مدينه به مداين رفت و به دست مبارك او را غسل داد و كفن نمود و نماز كرد بر او با صفوفى بسيار از ملايكه و همان شب به مدينه مراجعت فرمود زهى شرافت مودت و محبت به خانواده رسالت كه انسان را به اين مرتبه از جلال و عظمت رساند و اما كيفيت زيارت آن جناب پس بدان كه سيد بن طاوس در مصباح الزائر چهار زيارت براى آن بزرگوار نقل كرده و ما در اينجا اكتفا مىكنيم به همان زيارت اول آن و در هديه نقل كرديم زيارت چهارم آن را كه شيخ در تهذيب ذكر فرموده پس چون خواستى زيارت كنى آن جناب را مىايستى نزد قبر او رو به قبله و مىگويى
اَلسَّلاَمُ عَلَى رَسُولِ اَللَّهِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اَللَّهِ خَاتَمِ اَلنَّبِيِّينَ اَلسَّلاَمُ عَلَى أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ سَيِّدِ اَلْوَصِيِّينَ اَلسَّلاَمُ عَلَى اَلْأَئِمَّةِ اَلْمَعْصُومِينَ اَلرَّاشِدِينَ اَلسَّلاَمُ عَلَى اَلْمَلاَئِكَةِ اَلْمُقَرَّبِينَ اَلسَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا صَاحِبَ رَسُولِ اَللَّهِ اَلْأَمِينِ [اَلْأَمِينَ] اَلسَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا وَلِيَّ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ اَلسَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا مُودَعَ أَسْرَارِ اَلسَّادَةِ اَلْمَيَامِينِ اَلسَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا بَقِيَّةَ اَللَّهِ مِنَ اَلْبَرَرَةِ اَلْمَاضِينَ اَلسَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ وَ رَحْمَةُ اَللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ أَشْهَدُ أَنَّكَ أَطَعْتَ اَللَّهَ كَمَا أَمَرَكَ وَ اِتَّبَعْتَ اَلرَّسُولَ كَمَا نَدَبَكَ وَ تَوَلَّيْتَ خَلِيفَتَهُ كَمَا أَلْزَمَكَ وَ دَعَوْتَ إِلَى اَلاِهْتِمَامِ بِذُرِّيَّتِهِ كَمَا وَقَفَكَ [وَفَّقَكَ] وَ عَلِمْتَ اَلْحَقَّ يَقِيناً وَ اِعْتَمَدْتَهُ كَمَا أَمَرَكَ [وَ] أَشْهَدُ أَنَّكَ بَابُ وَصِيِّ اَلْمُصْطَفَى وَ طَرِيقُ حُجَّةِ اَللَّهِ اَلْمُرْتَضَى وَ أَمِينُ اَللَّهِ فِيمَا اُسْتُودِعْتَ مِنْ عُلُومِ اَلْأَصْفِيَاءِ أَشْهَدُ أَنَّكَ مِنْ أَهْلِ بَيْتِ اَلنَّبِيِّ اَلنُّجَبَاءِ اَلْمُخْتَارِينَ لِنُصْرَةِ اَلْوَصِيِّ أَشْهَدُ أَنَّكَ صَاحِبُ اَلْعَاشِرَةِ وَ اَلْبَرَاهِينِ وَ اَلدَّلاَئِلِ اَلْقَاهِرَةِ وَ أَقَمْتَ اَلصَّلاَةَ وَ آتَيْتَ اَلزَّكَاةَ وَ أَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَيْتَ عَنِ اَلْمُنْكَرِ وَ أَدَّيْتَ اَلْأَمَانَةَ وَ نَصَحْتَ لِلَّهِ وَ لِرَسُولِهِ وَ صَبَرْتَ عَلَى اَلْأَذَى فِي جَنْبِهِ حَتَّى أَتَاكَ اَلْيَقِينُ لَعَنَ اَللَّهُ مَنْ جَحَدَكَ حَقَّكَ وَ حَطَّ مِنْ قَدْرِكَ لَعَنَ اَللَّهُ مَنْ آذَاكَ فِي مَوَالِيكَ لَعَنَ اَللَّهُ مَنْ أَعْنَتَكَ فِي أَهْلِ بَيْتِكَ [نَبِيِّكَ] لَعَنَ اَللَّهُ مَنْ لاَمَكَ فِي سَادَاتِكَ لَعَنَ اَللَّهُ عَدُوَّ آلِ مُحَمَّدٍ مِنَ اَلْجِنِّ وَ اَلْإِنْسِ مِنَ اَلْأَوَّلِينَ وَ اَلْآخِرِينَ وَ ضَاعَفَ عَلَيْهِمُ اَلْعَذَابَ اَلْأَلِيمَ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْكَ يَا أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْكَ يَا صَاحِبَ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ عَلَيْكَ يَا مَوْلَى أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ وَ صَلَّى اَللَّهُ عَلَى رُوحِكَ اَلطَّيِّبَةِ وَ جَسَدِكَ اَلطَّاهِرِ وَ أَلْحَقَنَا بِمَنِّهِ وَ رَأْفَتِهِ إِذَا تَوَفَّانَا بِكَ وَ بِمَحَلِّ اَلسَّادَةِ اَلْمَيَامِينِ وَ جَمَعَنَا مَعَهُمْ بِجِوَارِهِمْ فِي جَنَّاتِ اَلنَّعِيمِ [صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْكَ] يَا أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ وَ صَلَّى اَللَّهُ عَلَى إِخْوَانِكَ اَلشِّيعَةِ اَلْبَرَرَةِ مِنَ اَلسَّلَفِ اَلْمَيَامِينِ وَ أَدْخَلَ اَلرَّوْحَ وَ اَلرِّضْوَانَ عَلَى اَلْخَلَفِ مِنَ اَلْمُؤْمِنِينَ وَ أَلْحَقَنَا وَ إِيَّاهُمْ بِمَنْ تَوَلاَّهُ مِنَ اَلْعِتْرَةِ اَلطَّاهِرِينَ وَ عَلَيْكَ وَ عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ وَ رَحْمَةُ اَللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُپس بخوانإِنّٰا أَنْزَلْنٰاهُ فِي لَيْلَةِ اَلْقَدْرِهفت مرتبه پس بجا بياور نماز مندوب آنچه خواهى مؤلف گويد كه چون خواستى برگردى از زيارت سلمان پس بايست نزد قبر براى وداع و بگو اين وداع را كه سيد در آخر زيارت چهارم ذكر فرموده
اَلسَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ أَنْتَ بَابُ اَللَّهِ اَلْمُؤْتَى مِنْهُ وَ اَلْمَأْخُوذُ عَنْهُ أَشْهَدُ أَنَّكَ قُلْتَ حَقّاً وَ نَطَقْتَ صِدْقاً وَ دَعَوْتَ إِلَى مَوْلاَيَ وَ مَوْلاَكَ عَلاَنِيَةً وَ سِرّاً أَتَيْتُكَ زَائِراً وَ حَاجَاتِي لَكَ مُسْتَوْدِعاً وَ هَا أَنَا ذَا مُوَدِّعُكَ أَسْتَوْدِعُكَ دِينِي وَ أَمَانَتِي وَ خَوَاتِيمَ عَمَلِي وَ جَوَامِعَ أَمَلِي إِلَى مُنْتَهَى أَجَلِي وَ اَلسَّلاَمُ عَلَيْكَ وَ رَحْمَةُ اَللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ وَ صَلَّى اَللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ اَلْأَخْيَارِآنگاه خدا را بسيار بخوان و برگرد