صفحه ۵۹۵
جزء ۳۰، شمس، لیل
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
وَٱلشَّمۡسِ وَضُحَىٰهَا١
به خورشید و گسترش نور آن سوگند،
وَٱلۡقَمَرِ إِذَا تَلَىٰهَا٢
و به ماه هنگامی که بعد از آن درآید،
وَٱلنَّهَارِ إِذَا جَلَّىٰهَا٣
و به روز هنگامی که صفحه زمین را روشن سازد،
وَٱلَّيۡلِ إِذَا يَغۡشَىٰهَا٤
و به شب آن هنگام که زمین را بپوشاند،
وَٱلسَّمَآءِ وَمَا بَنَىٰهَا٥
و قسم به آسمان و کسی که آسمان را بنا کرده،
وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا طَحَىٰهَا٦
و به زمین و کسی که آن را گسترانیده،
وَنَفۡسٖ وَمَا سَوَّىٰهَا٧
و قسم به جان آدمی و آن کس که آن را (آفریده و) منظّم ساخته،
فَأَلۡهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقۡوَىٰهَا٨
سپس فجور و تقوا (شرّ و خیرش) را به او الهام کرده است،
قَدۡ أَفۡلَحَ مَن زَكَّىٰهَا٩
که هر کس نفس خود را پاک و تزکیه کرده، رستگار شده؛
وَقَدۡ خَابَ مَن دَسَّىٰهَا١٠
و آن کس که نفس خویش را با معصیت و گناه آلوده ساخته، نومید و محروم گشته است
كَذَّبَتۡ ثَمُودُ بِطَغۡوَىٰهَآ١١
قوم «ثمود» بر اثر طغیان، (پیامبرشان را) تکذیب کردند،
إِذِ ٱنۢبَعَثَ أَشۡقَىٰهَا١٢
آنگاه که شقیترین آنها بپاخاست،
فَقَالَ لَهُمۡ رَسُولُ ٱللَّهِ نَاقَةَ ٱللَّهِ وَسُقۡيَٰهَا١٣
و فرستاده الهی [= صالح] به آنان گفت: «ناقه خدا [= همان شتری که معجزه الهی بود] را با آبشخورش واگذارید (و مزاحم آن نشوید)!»
فَكَذَّبُوهُ فَعَقَرُوهَا فَدَمۡدَمَ عَلَيۡهِمۡ رَبُّهُم بِذَنۢبِهِمۡ فَسَوَّىٰهَا١٤
ولی آنها او را تکذیب و ناقه را پی کردند (و به هلاکت رساندند)؛ از این رو پروردگارشان آنها (و سرزمینشان) را بخاطر گناهانشان در هم کوبید و با خاک یکسان و صاف کرد
وَلَا يَخَافُ عُقۡبَٰهَا١٥
و او هرگز از فرجام این کار [= مجازات ستمگران] بیم ندارد
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
وَٱلَّيۡلِ إِذَا يَغۡشَىٰ١
قسم به شب در آن هنگام که (جهان را) بپوشاند،
وَٱلنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّىٰ٢
و قسم به روز هنگامی که تجلّی کند،
وَمَا خَلَقَ ٱلذَّكَرَ وَٱلۡأُنثَىٰٓ٣
و قسم به آن کس که جنس مذکّر و مؤنّث را آفرید،
إِنَّ سَعۡيَكُمۡ لَشَتَّىٰ٤
که سعی و تلاش شما مختلف است
فَأَمَّا مَنۡ أَعۡطَىٰ وَٱتَّقَىٰ٥
امّا آن کس که (در راه خدا) انفاق کند و پرهیزگاری پیش گیرد،
وَصَدَّقَ بِٱلۡحُسۡنَىٰ٦
و جزای نیک (الهی) را تصدیق کند،
فَسَنُيَسِّرُهُۥ لِلۡيُسۡرَىٰ٧
ما او را در مسیر آسانی قرار میدهیم
وَأَمَّا مَنۢ بَخِلَ وَٱسۡتَغۡنَىٰ٨
امّا کسی که بخل ورزد و (از این راه) بینیازی طلبد،
وَكَذَّبَ بِٱلۡحُسۡنَىٰ٩
و پاداش نیک (الهی) را انکار کند،
فَسَنُيَسِّرُهُۥ لِلۡعُسۡرَىٰ١٠
بزودی او را در مسیر دشواری قرار میدهیم؛
وَمَا يُغۡنِي عَنۡهُ مَالُهُۥٓ إِذَا تَرَدَّىٰٓ١١
و در آن هنگام که (در جهنّم) سقوط میکند، اموالش به حال او سودی نخواهد داشت
إِنَّ عَلَيۡنَا لَلۡهُدَىٰ١٢
به یقین هدایت کردن بر ماست،
وَإِنَّ لَنَا لَلۡأٓخِرَةَ وَٱلۡأُولَىٰ١٣
و آخرت و دنیا از آن ماست،
فَأَنذَرۡتُكُمۡ نَارٗا تَلَظَّىٰ١٤
و من شما را از آتشی که زبانه میکشد بیم میدهم،