Page 597

وَٱلتِّينِ وَٱلزَّيۡتُونِ١

قسم به انجیر و زیتون [یا: قسم به سرزمین شام و بیت المقدّس‌]،

وَطُورِ سِينِينَ٢

و سوگند به «طور سینین»،

وَهَٰذَا ٱلۡبَلَدِ ٱلۡأَمِينِ٣

و قسم به این شهر امن [= مکّه‌]،

لَقَدۡ خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ فِيٓ أَحۡسَنِ تَقۡوِيمٖ٤

که ما انسان را در بهترین صورت و نظام آفریدیم،

ثُمَّ رَدَدۡنَٰهُ أَسۡفَلَ سَٰفِلِينَ٥

سپس او را به پایین‌ترین مرحله بازگرداندیم،

إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ فَلَهُمۡ أَجۡرٌ غَيۡرُ مَمۡنُونٖ٦

مگر کسانی که ایمان آورده و اعمال صالح انجام داده‌اند که برای آنها پاداشی تمام‌نشدنی است

فَمَا يُكَذِّبُكَ بَعۡدُ بِٱلدِّينِ٧

پس چه چیز سبب می‌شود که بعد از این همه (دلایل روشن) روز جزا را انکار کنی؟

أَلَيۡسَ ٱللَّهُ بِأَحۡكَمِ ٱلۡحَٰكِمِينَ٨

آیا خداوند بهترین حکم‌کنندگان نیست؟

ٱقۡرَأۡ بِٱسۡمِ رَبِّكَ ٱلَّذِي خَلَقَ١

بخوان به نام پروردگارت که (جهان را) آفرید،

خَلَقَ ٱلۡإِنسَٰنَ مِنۡ عَلَقٍ٢

همان کس که انسان را از خون بسته‌ای خلق کرد

ٱقۡرَأۡ وَرَبُّكَ ٱلۡأَكۡرَمُ٣

بخوان که پروردگارت (از همه) بزرگوارتر است،

ٱلَّذِي عَلَّمَ بِٱلۡقَلَمِ٤

همان کسی که بوسیله قلم تعلیم نمود،

عَلَّمَ ٱلۡإِنسَٰنَ مَا لَمۡ يَعۡلَمۡ٥

و به انسان آنچه را نمی‌دانست یاد داد

كَلَّآ إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لَيَطۡغَىٰٓ٦

چنین نیست (که شما می‌پندارید) به یقین انسان طغیان می‌کند،

أَن رَّءَاهُ ٱسۡتَغۡنَىٰٓ٧

از اینکه خود را بی‌نیاز ببیند

إِنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ ٱلرُّجۡعَىٰٓ٨

و به یقین بازگشت (همه) به سوی پروردگار تو است

أَرَءَيۡتَ ٱلَّذِي يَنۡهَىٰ٩

به من خبر ده آیا کسی که نهی می‌کند،

عَبۡدًا إِذَا صَلَّىٰٓ١٠

بنده‌ای را به هنگامی که نماز می‌خواند (آیا مستحق عذاب الهی نیست)؟

أَرَءَيۡتَ إِن كَانَ عَلَى ٱلۡهُدَىٰٓ١١

به من خبر ده اگر این بنده به راه هدایت باشد،

أَوۡ أَمَرَ بِٱلتَّقۡوَىٰٓ١٢

یا مردم را به تقوا فرمان دهد (آیا نهی کردن او سزاوار است)؟

أَرَءَيۡتَ إِن كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰٓ١٣

به من خبر ده اگر (این طغیانگر) حق را انکار کند و به آن پشت نماید (آیا مستحق مجازات الهی نیست)؟

أَلَمۡ يَعۡلَم بِأَنَّ ٱللَّهَ يَرَىٰ١٤

آیا او ندانست که خداوند (همه اعمالش را) می‌بیند؟

كَلَّا لَئِن لَّمۡ يَنتَهِ لَنَسۡفَعَۢا بِٱلنَّاصِيَةِ١٥

چنان نیست که او خیال می‌کند، اگر دست از کار خود برندارد، ناصیه‌اش [= موی پیش سرش‌] را گرفته (و به سوی عذاب می‌کشانیم)،

نَاصِيَةٖ كَٰذِبَةٍ خَاطِئَةٖ١٦

همان ناصیه دروغگوی خطاکار را

فَلۡيَدۡعُ نَادِيَهُۥ١٧

سپس هر که را می‌خواهد صدا بزند (تا یاریش کند)

سَنَدۡعُ ٱلزَّبَانِيَةَ١٨

ما هم بزودی مأموران دوزخ را صدا می‌زنیم (تا او را به دوزخ افکنند)

كَلَّا لَا تُطِعۡهُ وَٱسۡجُدۡۤ وَٱقۡتَرِب۩١٩۩

چنان نیست (که آن طغیانگر می‌پندارد)؛ هرگز او را اطاعت مکن، و سجده نما و (به خدا) تقرّب جوی