سوره مدثر
المدثر
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلۡمُدَّثِّرُ١
ای جامه خواب به خود پیچیده (و در بستر آرمیده)
قُمۡ فَأَنذِرۡ٢
برخیز و انذار کن (و عالمیان را بیم ده)،
وَرَبَّكَ فَكَبِّرۡ٣
و پروردگارت را بزرگ بشمار،
وَثِيَابَكَ فَطَهِّرۡ٤
و لباست را پاک کن،
وَٱلرُّجۡزَ فَٱهۡجُرۡ٥
و از پلیدی دوری کن،
وَلَا تَمۡنُن تَسۡتَكۡثِرُ٦
و منّت مگذار و فزونی مطلب،
وَلِرَبِّكَ فَٱصۡبِرۡ٧
و بخاطر پروردگارت شکیبایی کن
فَإِذَا نُقِرَ فِي ٱلنَّاقُورِ٨
هنگامی که در «صور» دمیده شود،
فَذَٰلِكَ يَوۡمَئِذٖ يَوۡمٌ عَسِيرٌ٩
آن روز، روز سختی است،
عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ غَيۡرُ يَسِيرٖ١٠
و برای کافران آسان نیست
ذَرۡنِي وَمَنۡ خَلَقۡتُ وَحِيدٗا١١
مرا با کسی که او را خود به تنهایی آفریده‌ام واگذار
وَجَعَلۡتُ لَهُۥ مَالٗا مَّمۡدُودٗا١٢
همان کسی که برای او مال گسترده‌ای قرار دادم،
وَبَنِينَ شُهُودٗا١٣
و فرزندانی که همواره نزد او (و در خدمت او) هستند،
وَمَهَّدتُّ لَهُۥ تَمۡهِيدٗا١٤
و وسایل زندگی را از هر نظر برای وی فراهم ساختم
ثُمَّ يَطۡمَعُ أَنۡ أَزِيدَ١٥
باز هم طمع دارد که بر او بیفزایم
كَلَّآۖ إِنَّهُۥ كَانَ لِأٓيَٰتِنَا عَنِيدٗا١٦
هرگز چنین نخواهد شد؛ چرا که او نسبت به آیات ما دشمنی می‌ورزد
سَأُرۡهِقُهُۥ صَعُودًا١٧
و بزودی او را مجبور می‌کنم که از قلّه زندگی بالا رود (سپس او را به زیر می‌افکنم)
إِنَّهُۥ فَكَّرَ وَقَدَّرَ١٨
او (برای مبارزه با قرآن) اندیشه کرد و مطلب را آماده ساخت
فَقُتِلَ كَيۡفَ قَدَّرَ١٩
مرگ بر او باد! چگونه (برای مبارزه با حق) مطلب را آماده کرد
ثُمَّ قُتِلَ كَيۡفَ قَدَّرَ٢٠
باز هم مرگ بر او، چگونه مطلب (و نقشه شیطانی خود را) آماده نمود
ثُمَّ نَظَرَ٢١
سپس نگاهی افکند،
ثُمَّ عَبَسَ وَبَسَرَ٢٢
بعد چهره درهم کشید و عجولانه دست به کار شد؛
ثُمَّ أَدۡبَرَ وَٱسۡتَكۡبَرَ٢٣
سپس پشت (به حقّ) کرد و تکبّر ورزید،
فَقَالَ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا سِحۡرٞ يُؤۡثَرُ٢٤
و سرانجام گفت: «این (قرآن) چیزی جز افسون و سحری همچون سحرهای پیشینیان نیست
إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا قَوۡلُ ٱلۡبَشَرِ٢٥
این فقط سخن انسان است (نه گفتار خدا)!»
سَأُصۡلِيهِ سَقَرَ٢٦
(امّا) بزودی او را وارد سَقَر [= دوزخ] می‌کنم
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا سَقَرُ٢٧
و تو نمی‌دانی «سقر» چیست
لَا تُبۡقِي وَلَا تَذَرُ٢٨
(آتشی است که) نه چیزی را باقی می‌گذارد و نه چیزی را رها می‌سازد
لَوَّاحَةٞ لِّلۡبَشَرِ٢٩
پوست تن را بکلّی دگرگون می‌کند
عَلَيۡهَا تِسۡعَةَ عَشَرَ٣٠
نوزده نفر (از فرشتگان عذاب) بر آن گمارده شده‌اند
وَمَا جَعَلۡنَآ أَصۡحَٰبَ ٱلنَّارِ إِلَّا مَلَـٰٓئِكَةٗۖ وَمَا جَعَلۡنَا عِدَّتَهُمۡ إِلَّا فِتۡنَةٗ لِّلَّذِينَ كَفَرُواْ لِيَسۡتَيۡقِنَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ وَيَزۡدَادَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِيمَٰنٗا وَلَا يَرۡتَابَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡمُؤۡمِنُونَ وَلِيَقُولَ ٱلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٞ وَٱلۡكَٰفِرُونَ مَاذَآ أَرَادَ ٱللَّهُ بِهَٰذَا مَثَلٗاۚ كَذَٰلِكَ يُضِلُّ ٱللَّهُ مَن يَشَآءُ وَيَهۡدِي مَن يَشَآءُۚ وَمَا يَعۡلَمُ جُنُودَ رَبِّكَ إِلَّا هُوَۚ وَمَا هِيَ إِلَّا ذِكۡرَىٰ لِلۡبَشَرِ٣١
مأموران دوزخ را فقط فرشتگان (عذاب) قرار دادیم، و تعداد آنها را جز برای آزمایش کافران معیّن نکردیم تا اهل کتاب [= یهود و نصاری] یقین پیدا کنند و بر ایمان مؤمنان بیفزاید، و اهل کتاب و مؤمنان (در حقّانیّت این کتاب آسمانی) تردید به خود راه ندهند، و بیماردلان و کافران بگویند: «خدا از این توصیف چه منظوری دارد؟!» (آری) این گونه خداوند هر کس را بخواهد گمراه می‌سازد و هر کس را بخواهد هدایت می‌کند! و لشکریان پروردگارت را جز او کسی نمی‌داند، و این جز هشدار و تذکّری برای انسانها نیست
كَلَّا وَٱلۡقَمَرِ٣٢
اینچنین نیست که آنها تصوّر می‌کنند سوگند به ماه،
وَٱلَّيۡلِ إِذۡ أَدۡبَرَ٣٣
و به شب، هنگامی که (دامن برچیند و) پشت کند،
وَٱلصُّبۡحِ إِذَآ أَسۡفَرَ٣٤
و به صبح هنگامی که چهره بگشاید،
إِنَّهَا لَإِحۡدَى ٱلۡكُبَرِ٣٥
که آن (حوادث هولناک قیامت) از مسائل مهم است
نَذِيرٗا لِّلۡبَشَرِ٣٦
هشدار و انذاری است برای همه انسانها،
لِمَن شَآءَ مِنكُمۡ أَن يَتَقَدَّمَ أَوۡ يَتَأَخَّرَ٣٧
برای کسانی از شما که می‌خواهند پیش افتند یا عقب بمانند [= بسوی هدایت و نیکی پیش روند یا نروند]
كُلُّ نَفۡسِۭ بِمَا كَسَبَتۡ رَهِينَةٌ٣٨
(آری) هر کس در گرو اعمال خویش است،
إِلَّآ أَصۡحَٰبَ ٱلۡيَمِينِ٣٩
مگر «اصحاب یمین» (که نامه اعمالشان را به نشانه ایمان و تقوایشان به دست راستشان می‌دهند)
فِي جَنَّـٰتٖ يَتَسَآءَلُونَ٤٠
آنها در باغهای بهشتند، و سؤال می‌کنند
عَنِ ٱلۡمُجۡرِمِينَ٤١
از مجرمان
مَا سَلَكَكُمۡ فِي سَقَرَ٤٢
چه چیز شما را به دوزخ وارد ساخت؟!»
قَالُواْ لَمۡ نَكُ مِنَ ٱلۡمُصَلِّينَ٤٣
می‌گویند: «ما از نمازگزاران نبودیم،
وَلَمۡ نَكُ نُطۡعِمُ ٱلۡمِسۡكِينَ٤٤
و اطعام مستمند نمی‌کردیم،
وَكُنَّا نَخُوضُ مَعَ ٱلۡخَآئِضِينَ٤٥
و پیوسته با اهل باطل همنشین و همصدا بودیم،
وَكُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوۡمِ ٱلدِّينِ٤٦
و همواره روز جزا را انکار می‌کردیم،
حَتَّىٰٓ أَتَىٰنَا ٱلۡيَقِينُ٤٧
تا زمانی که مرگ ما فرا رسید!»
فَمَا تَنفَعُهُمۡ شَفَٰعَةُ ٱلشَّـٰفِعِينَ٤٨
از این رو شفاعت شفاعت‌کنندگان به حال آنها سودی نمی‌بخشد
فَمَا لَهُمۡ عَنِ ٱلتَّذۡكِرَةِ مُعۡرِضِينَ٤٩
چرا آنها از تذکّر روی گردانند؟
كَأَنَّهُمۡ حُمُرٞ مُّسۡتَنفِرَةٞ٥٠
گویی گورخرانی رمیده‌اند،
فَرَّتۡ مِن قَسۡوَرَةِۭ٥١
که از (مقابل) شیری فرار کرده‌اند
بَلۡ يُرِيدُ كُلُّ ٱمۡرِيٕٖ مِّنۡهُمۡ أَن يُؤۡتَىٰ صُحُفٗا مُّنَشَّرَةٗ٥٢
بلکه هر کدام از آنها انتظار دارد نامه جداگانه‌ای (از سوی خدا) برای او فرستاده شود
كَلَّاۖ بَل لَّا يَخَافُونَ ٱلۡأٓخِرَةَ٥٣
چنین نیست که آنان می‌گویند، بلکه آنها از آخرت نمی‌ترسند
كَلَّآ إِنَّهُۥ تَذۡكِرَةٞ٥٤
چنین نیست که آنها می‌گویند، آن (قرآن) یک تذکّر و یادآوری است
فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ٥٥
هر کس بخواهد از آن پند می‌گیرد؛
وَمَا يَذۡكُرُونَ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُۚ هُوَ أَهۡلُ ٱلتَّقۡوَىٰ وَأَهۡلُ ٱلۡمَغۡفِرَةِ٥٦
و هیچ کس پند نمی‌گیرد مگر اینکه خدا بخواهد؛ او اهل تقوا و اهل آمرزش است