سوره عبس
عبس
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
عَبَسَ وَتَوَلَّىٰٓ١
چهره در هم کشید و روی برتافت
أَن جَآءَهُ ٱلۡأَعۡمَىٰ٢
از اینکه نابینایی به سراغ او آمده بود
وَمَا يُدۡرِيكَ لَعَلَّهُۥ يَزَّكَّىٰٓ٣
تو چه میدانی شاید او پاکی و تقوا پیشه کند،
أَوۡ يَذَّكَّرُ فَتَنفَعَهُ ٱلذِّكۡرَىٰٓ٤
یا متذکّر گردد و این تذکّر به حال او مفید باشد
أَمَّا مَنِ ٱسۡتَغۡنَىٰ٥
امّا آن کس که توانگر است،
فَأَنتَ لَهُۥ تَصَدَّىٰ٦
تو به او روی میآوری،
وَمَا عَلَيۡكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ٧
در حالی که اگر او خود را پاک نسازد، چیزی بر تو نیست
وَأَمَّا مَن جَآءَكَ يَسۡعَىٰ٨
امّا کسی که به سراغ تو میآید و کوشش میکند،
وَهُوَ يَخۡشَىٰ٩
و از خدا ترسان است،
فَأَنتَ عَنۡهُ تَلَهَّىٰ١٠
تو از او غافل میشوی
كَلَّآ إِنَّهَا تَذۡكِرَةٞ١١
هرگز چنین نیست که آنها میپندارند؛ این (قرآن) تذکّر و یادآوری است،
فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ١٢
و هر کس بخواهد از آن پند میگیرد
فِي صُحُفٖ مُّكَرَّمَةٖ١٣
در الواح پرارزشی ثبت است،
مَّرۡفُوعَةٖ مُّطَهَّرَةِۭ١٤
الواحی والاقدر و پاکیزه،
بِأَيۡدِي سَفَرَةٖ١٥
به دست سفیرانی است
كِرَامِۭ بَرَرَةٖ١٦
والا مقام و فرمانبردار و نیکوکار
قُتِلَ ٱلۡإِنسَٰنُ مَآ أَكۡفَرَهُۥ١٧
مرگ بر این انسان، چقدر کافر و ناسپاس است
مِنۡ أَيِّ شَيۡءٍ خَلَقَهُۥ١٨
(خداوند) او را از چه چیز آفریده است؟
مِن نُّطۡفَةٍ خَلَقَهُۥ فَقَدَّرَهُۥ١٩
او را از نطفه ناچیزی آفرید، سپس اندازهگیری کرد و موزون ساخت،
ثُمَّ ٱلسَّبِيلَ يَسَّرَهُۥ٢٠
سپس راه را برای او آسان کرد،
ثُمَّ أَمَاتَهُۥ فَأَقۡبَرَهُۥ٢١
بعد او را میراند و در قبر پنهان نمود،
ثُمَّ إِذَا شَآءَ أَنشَرَهُۥ٢٢
سپس هرگاه بخواهد او را زنده میکند
كَلَّا لَمَّا يَقۡضِ مَآ أَمَرَهُۥ٢٣
چنین نیست که او میپندارد؛ او هنوز آنچه را (خدا) فرمان داده، اطاعت نکرده است
فَلۡيَنظُرِ ٱلۡإِنسَٰنُ إِلَىٰ طَعَامِهِۦٓ٢٤
انسان باید به غذای خویش (و آفرینش آن) بنگرد
أَنَّا صَبَبۡنَا ٱلۡمَآءَ صَبّٗا٢٥
ما آب فراوان از آسمان فرو ریختیم،
ثُمَّ شَقَقۡنَا ٱلۡأَرۡضَ شَقّٗا٢٦
سپس زمین را از هم شکافتیم،
فَأَنۢبَتۡنَا فِيهَا حَبّٗا٢٧
و در آن دانههای فراوانی رویاندیم،
وَعِنَبٗا وَقَضۡبٗا٢٨
و انگور و سبزی بسیار،
وَزَيۡتُونٗا وَنَخۡلٗا٢٩
و زیتون و نخل فراوان،
وَحَدَآئِقَ غُلۡبٗا٣٠
و باغهای پردرخت،
وَفَٰكِهَةٗ وَأَبّٗا٣١
و میوه و چراگاه،
مَّتَٰعٗا لَّكُمۡ وَلِأَنۡعَٰمِكُمۡ٣٢
تا وسیلهای برای بهرهگیری شما و چهارپایانتان باشد
فَإِذَا جَآءَتِ ٱلصَّآخَّةُ٣٣
هنگامی که آن صدای مهیب [= صیحه رستاخیز] بیاید، (کافران در اندوه عمیقی فرومیروند)
يَوۡمَ يَفِرُّ ٱلۡمَرۡءُ مِنۡ أَخِيهِ٣٤
در آن روز که انسان از برادر خود میگریزد،
وَأُمِّهِۦ وَأَبِيهِ٣٥
و از مادر و پدرش،
وَصَٰحِبَتِهِۦ وَبَنِيهِ٣٦
و زن و فرزندانش؛
لِكُلِّ ٱمۡرِيٕٖ مِّنۡهُمۡ يَوۡمَئِذٖ شَأۡنٞ يُغۡنِيهِ٣٧
در آن روز هر کدام از آنها وضعی دارد که او را کاملاً به خود مشغول میسازد
وُجُوهٞ يَوۡمَئِذٖ مُّسۡفِرَةٞ٣٨
چهرههائی در آن روز گشاده و نورانی است،
ضَاحِكَةٞ مُّسۡتَبۡشِرَةٞ٣٩
خندان و مسرور است؛
وَوُجُوهٞ يَوۡمَئِذٍ عَلَيۡهَا غَبَرَةٞ٤٠
و صورتهایی در آن روز غبارآلود است،
تَرۡهَقُهَا قَتَرَةٌ٤١
و دود تاریکی آنها را پوشانده است،
أُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡكَفَرَةُ ٱلۡفَجَرَةُ٤٢
آنان همان کافران فاجرند